W swojej pracy nauczycielskiej nieraz spotkaliśmy się z osobami, dla których pierwsze kontakty biznesowe z Włochami bywały źródłem lekkiego zdziwienia. Spotkanie zaczynało się później, rozmowa szybko schodziła na tematy osobiste, a formalna agenda ustąpiła miejsca dygresjom o rodzinie, wakacjach czy jedzeniu. I choć z pozoru może to wyglądać chaotycznie, w rzeczywistości ma to swoje jasne uzasadnienia w kulturze.
Jeśli współpracujesz z Włochami albo planujesz wejść na tamtejszy rynek, to powinieneś wiedzieć, jak wygląda etykieta biznesowa we Włoszech i z czego właściwie ona wynika. I wcale nie chodzi nam tu o sztywne reguły i zasady, ale bardziej o zrozumienie kultury, relacji i sposobu komunikacji Włochów. Ten artykuł na pewno Ci się spodoba!
Chcesz uczyć się języka włoskiego z Włochami mówiącymi po polsku?
Czym jest etykieta biznesowa i czy obowiązuje w każdej kulturze?
Zacznijmy od prostego wyjaśnienia, o co właściwie chodzi z tą etykietą w pracy?
Etykieta biznesowa to zbiór niepisanych zasad, które regulują sposób zachowania w pracy od komunikacji, przez spotkania, po relacje międzyludzkie.
Choć wiele osób zakłada, że w świecie biznesu wszystko jest uniwersalne i do wdrożenia, to jednak w praktyce różnice kulturowe mają ogromne znaczenie. Na przykład to, co w Polsce odbierane jest jako profesjonalizm, w innym kraju może zostać uznane za chłód lub brak zaangażowania. We Włoszech etykieta biznesowa bardzo mocno łączy się z kulturą, relacjami i podejściem do ludzi. Śmiało możemy powiedzieć, że nie jest ona oderwana od życia prywatnego, a wręcz przeciwnie, często się z nim przenika. Rozszerzmy zatem wątek emocjonalnego podejścia Włochów – również na gruncie zawodowym.
Niewypowiedziane elementy komunikacji we włoskim biznesie
Komunikacja we włoskich przedsiębiorstwach bywa znacznie bardziej emocjonalna niż w Polsce. Włosi gestykulują, modulują głos, reagują spontanicznie i nie zawsze trzymają się sztywnego scenariusza rozmowy. Dla wielu Polaków to zaskakujące (a czasem nawet i krępujące), zwłaszcza jeśli są przyzwyczajeni do rzeczowego, zadaniowego stylu pracy.
W biznesie we Włoszech liczy się przekaz, ale także forma. Ton głosu, mimika, gest, to wszystko ma znaczenie. Rozmowa prowadzona nawet częściowo w języku włoskim często buduje zupełnie inny poziom porozumienia niż kontakt wyłącznie po angielsku, zwłaszcza przy dłuższej współpracy.
Nasza rada? W kontaktach z włoskimi partnerami zawsze zwracaj uwagę zarówno na to, co mówisz, jak i na to, jak to robisz. Zbyt sztywna forma komunikacji bywa odbierana jako dystans, nawet jeśli intencje są dobre. Z kolei otwartość i elastyczność często przyspieszają budowanie relacji i ułatwiają dalszą współpracę.
Jak wygląda włoska etykieta w biznesie?
Włoska etykieta opiera się na pierwszym wrażeniu, relacjach i sposobie bycia.
Wygląd ma znaczenie. Chodzi tu o dobrze dobrane buty, schludny strój i dbałość o detale. Te elementy są zauważane niemal od razu. Ale uwaga! Nie odbieraj tego, jako snobizm czy przesadną formalność. Bardziej chodzi tu o szacunek wobec rozmówcy i sytuacji, w jakiej się znajdujemy.
We Włoszech etykieta biznesowa nie funkcjonuje jako zestaw sztywnych zasad do odhaczenia. Jest raczej naturalnym elementem codziennej kultury i sposobu pracy. To, jak ktoś się zachowuje, komunikuje i reaguje na innych, bywa traktowane jako odzwierciedlenie jego profesjonalizmu, czasem nawet bardziej niż same kompetencje czy doświadczenie.
Ważną rolę odgrywa mowa ciała. Gestykulacja, kontakt wzrokowy, ułożenie dłoni czy mimika są naturalną częścią komunikacji i nie powinny nikogo dziwić. Brak reakcji lub nadmierna powściągliwość mogą zostać odebrane jako dystans lub brak zainteresowania, choć oczywiście wiele zależy od regionu, branży i konkretnego kontekstu spotkania.
Region ma znaczenie – północ, południe i kontekst
Nie ma jednego modelu włoskiego biznesu. Inaczej pracuje się na północy, inaczej w centrum kraju, a jeszcze inaczej na południu. Mediolan, Rzym czy mniejsze miasta rządzą się własnymi zasadami.
Różnice dotyczą tempa pracy, formalności, a nawet stylu komunikacji. Dlatego właśnie tak ważne jest dopasowanie się do kraju, regionu i konkretnego klienta, zamiast opierania się na ogólnych schematach.
Jedzenie, kolacja i restauracja – dlaczego to ważna część biznesu?
We Włoszech jedzenia nie oddziela się od relacji zawodowych. Spotkanie w restauracji, wspólna kolacja czy nawet szybki lunch bardzo często pełnią funkcję kontynuacji rozmów biznesowych. To przy stole buduje się zaufanie, obserwuje sposób bycia partnera i pogłębia relację.
Bądź gotowy na zejście z tematów biznesowych, bo…
rozmowy prowadzone w restauracji rzadko dotyczą wyłącznie spraw zawodowych. Pojawiają się wątki osobiste, plany, doświadczenia czy luźne komentarze. Jest to całkowicie naturalne i musisz się tego spodziewać. Dla wielu włoskich partnerów biznesowych takie spotkania mają duże znaczenie, ponieważ pozwalają lepiej poznać drugą stronę poza formalnym kontekstem biura.
Warto znać też podstawowe przyzwyczajenia kulturowe. Na przykład cappuccino pite po obiedzie może wywołać uśmiech, podobnie jak zamawianie pizzy w bardzo formalnej restauracji. A jeśli poprosisz o ketchup do pizzy, to bądź pewny, że na twarzach Twoich partnerów biznesowych pojawi się wielkie zdziwienie. Oczywiście są to drobne niuanse, które same w sobie nie przesądzają o współpracy, ale wpływają na ogólne wrażenie i pokazują, na ile poruszasz się swobodnie w lokalnym kontekście.
Więcej o kawie w najlepszym włoskim wydaniu i nie tylko przeczytasz tutaj: Kuchnia włoska – smaki, nauka i najlepsze włoskie potrawy.
Budowania relacji z włoskimi partnerami – od czego zacząć?
Budowanie relacji to absolutna podstawa współpracy z Włochami. Dla wielu włoskich przedsiębiorców zaufanie i dobre relacje są ważniejsze niż sama oferta czy warunki umowy. Zanim dojdzie do konkretów, potrzebny jest czas na poznanie się.
Często oznacza to rozmowy, które z perspektywy Polaków wydają się „nie na temat”. Pytania o rodzinę, wcześniejsze doświadczenia, a nawet o to, jak spędzasz wolny czas, są elementem naturalnego procesu nawiązania relacji. Bez tego trudno przejść do kolejnych etapów współpracy.
Jak wyglądają pierwsze kroki w budowaniu relacji? Mamy kilka wskazówek!
- Daj relacji przestrzeń czasową.
Nie planuj pierwszego kontaktu wyłącznie pod kątem szybkich ustaleń. Włoscy partnerzy często potrzebują kilku rozmów, zanim przejdą do konkretów. Nie traktuj tego, jak stratę czasu. To inwestycja w Waszą dalszą i owocną współpracę.
- Zadbaj o ciągłość i różnorodność kontaktu.
Jednorazowa rozmowa rzadko wystarcza. Krótkie wiadomości, follow-up po spotkaniu czy nawiązanie do wcześniejszej rozmowy pomagają budować poczucie zaangażowania i zainteresowania relacją.
- Poznaj kontekst, w którym działa druga strona.
Zanim przejdziesz do oferty, dobrze jest zrozumieć firmę, region, sposób działania i dotychczasowe doświadczenia partnera. Ułatwia to rozmowę i pokazuje, że współpracę traktujesz poważnie.
- Oddziel tempo relacji od tempa decyzji.
To, że rozmowy są swobodne i rozciągnięte w czasie, nie oznacza braku decyzyjności. We Włoszech relacja często rozwija się wolniej, ale decyzje potrafią zapaść szybko, gdy tylko pojawi się zaufanie.
- Zostaw przestrzeń na rozmowę poza biznesem.
Nie wszystko musi prowadzić od razu do konkretnego celu. Dla włoskich partnerów naturalne rozmowy są częścią procesu budowania współpracy, a nie jego dodatkiem.
Nauka języka włoskiego w kontekście biznesowym
Negocjacje we Włoszech często są dynamiczne i pełne emocji. Włosi nie boją się zmieniać zdania, wracać do ustaleń i proponować nowych rozwiązań w trakcie rozmów. Dla niektórych obcokrajowców bywa to frustrujące, ale warto spojrzeć na to jako element kultury. Nie ma wątpliwości, że w tym kontekście znajomość języka włoskiego i kultury daje Ci niemałą przewagę. Pozwala lepiej zrozumieć intencje, ton wypowiedzi i to, co kryje się między słowami.
Pamiętaj!
Zrozumienie włoskiej etykiety biznesowej to jedno, ale dopiero dzięki językowi będziesz mógł w pełni odnaleźć się w tym świecie. Nawet jeśli rozmowy toczą się częściowo po angielsku, znajomość włoskiego bardzo często zmienia dynamikę relacji.
W Belle Parole uczymy języka w kontekście konkretnych i najczęściej pojawiających się sytuacji zawodowych (spotkań, rozmów, maili i negocjacji). Uczestnicy naszych kursów dla firm w Warszawie, Trójmieście i Krakowie doskonale rozumieją, jak i dlaczego Włosi komunikują się w określony sposób.
Zapisz się na zajęcia grupowe w Belle Parole!
Jak pracujemy z firmami w Belle Parole?
Nasze kursy języka włoskiego dla firm są dopasowane do konkretnych branż i potrzeb. Pracujemy z osobami z biznesu, marketingu, sprzedaży i usług, które na co dzień współpracują z Włochami lub planują taką współpracę.
Czego możesz się spodziewać po kursie dla firm w Belle Parole?
- Pracy na autentycznych sytuacjach biznesowych. Unikamy abstrakcyjnych przykładów!
- Nauki języka używanego w mailach, spotkaniach i negocjacjach.
- Uwzględnienia kontekstu kulturowego i specyfiki współpracy z Włochami (w Belle Parole uczą sami rodowici Włosi – native speakerzy, więc masz wiedzę z wiarygodnego źródła).
- Elastycznego podejścia dopasowanego do branży, stanowiska i celów zespołu.
Czekamy na Ciebie w Warszawie, Trójmieście i Krakowie. Nie masz możliwości spotkań stacjonarnych? Zapytaj o kurs w formie online.
Najczęściej zadawane pytania
Tak i to bardziej, niż wielu osobom się wydaje. W Polsce często skupiamy się na zadaniach, harmonogramach i konkretach, podczas gdy we Włoszech przodującą rolę odgrywa relacja i sposób, w jaki się ją buduje.
Dla włoskich partnerów biznesowych to, jak się komunikujesz, bywa równie ważne jak to, co masz do zaoferowania. Oczywiście brak tej świadomości nie musi od razu przekreślać współpracy, ale bardzo często ją utrudnia.
Da się, zwłaszcza na początku, gdy wiele spotkań odbywa się po angielsku. Trzeba jednak pamiętać, że język angielski rzadko jest we Włoszech językiem relacji, a raczej narzędziem roboczym.
Z naszego doświadczenia wynika, że znajomość języka włoskiego bardzo szybko zmienia dynamikę współpracy. Rozmowy stają się swobodniejsze, łatwiej odczytać intencje i zbudować zaufanie. To szczególnie ważne przy dłuższych relacjach biznesowych.
Bo dla nich te rozmowy są częścią pracy. Pytania o rodzinę, wakacje czy jedzenie nie są pustą uprzejmością, tylko elementem sprawdzania, z kim mają do czynienia. Dopiero gdy pojawi się poczucie komfortu i wzajemnej sympatii, Włosi przechodzą do konkretów. Dla wielu Polaków bywa to zaskakujące, ale w dłuższej perspektywie bardzo ułatwia współpracę.
I tak, i nie. Spóźnienia się zdarzają i nie zawsze są traktowane jako brak szacunku, zwłaszcza w mniej formalnych sytuacjach. Jednocześnie nie oznacza to, że punktualność nie ma znaczenia wcale.
W praktyce spotkania formalne rządzą się innymi zasadami niż kolacja biznesowa. Dużo zależy też od regionu i branży.
Bardzo ważny. Włoska kultura biznesowa przywiązuje dużą wagę do wyglądu, detali i ogólnego wrażenia. Mamy tu na myśli spójność elementów garderoby, estetykę i dbałość o szczegóły. Często przecież to właśnie pierwsze minuty spotkania decydują o tym, jak zostaniesz odebrany jako partner biznesowy – i to nie tylko we Włoszech.
Tak i to znacznie ważniejszą, niż mogłoby się wydawać. Wspólna kolacja czy lunch to moment, w którym relacja się pogłębia, a rozmowy nabierają innego charakteru.
Przy stole omawia się pomysły, testuje wzajemne zaufanie i obserwuje sposób bycia drugiej strony. Traktuj takie spotkania równie poważnie jak te w sali konferencyjnej.
W większości branż kobiety są traktowane partnersko, choć styl komunikacji bywa bardziej bezpośredni i ekspresyjny niż w Polsce. Może to początkowo zaskakiwać, ale rzadko ma negatywne intencje. Pojawiające się różnice wynikają głównie z kultury komunikacji, a nie z samego podejścia do kompetencji.
Zdarza się, że drobne prezenty są dobrze odbierane, ale nigdy nie są obowiązkowe. Najlepiej sprawdzają się upominki symboliczne, dopasowane do sytuacji i etapu relacji. Zbyt drogi prezent może wywołać konsternację, dlatego zawsze zalecamy zachować umiar i zdrowy rozsądek.
